ਹਾਲ ਹੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, NCERT (ਨੈਸ਼ਨਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ) ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਦੀਆਂ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ:
- ਵਧੇਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਾਠਕ੍ਰਮ: ਨਵੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਮਰਾਠਾ ਵਿਰਾਸਤ ਬਾਰੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਅਧਿਆਏ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਪੰਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸੰਖੇਪ ਹਵਾਲਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਸਨ।
- ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਉਭਾਰ: ਸਿੱਖ ਅਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੱਕ ਦੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਮੁਗਲ ਜ਼ੁਲਮ ਅਤੇ ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ: ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਮੁਗਲ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਖਾਲਸਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਮੁੱਖ ਪਲ ਹਨ।
- ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖਤਾ: ਕਿਤਾਬ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਧਰਮ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਸੰਮਲਿਤ ਸ਼ਾਸਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ 19ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੜ੍ਹ ਬਣੀ ਰਹੀ।
- 2025-26 ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਲਾਗੂ: ਇਹ ਨਵੀਆਂ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ 2025-26 ਦੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ NCERT ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ (PSEB) ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ 11ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅਧਿਆਇਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਵੀਨਤਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ NCERT ਹੁਣ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਵਿਆਪਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
