ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਤੇਹਰਾਨ, 23 ਜੁਲਾਈ 2026: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਨੇ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲਗਾਤਾਰ 12ਵੀਂ ਰਾਤ ਵੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਮੁਤਾਬਕ ਨਵੀਂ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਲਗਾਤਾਰ 12ਵੇਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਾਜ਼ਾ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਬਾਰੇ ਤੁਰੰਤ ਵਿਸਥਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਿਛਲੀਆਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮਿਸਾਈਲ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਟਿਕਾਣਿਆਂ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਫੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ, ਗੋਲਾ-ਬਾਰੂਦ ਸਟੋਰੇਜ ਅਤੇ ਤੱਟੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਏ ਜਾਣ ਦੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਆਈਆਂ ਸਨ।
ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ
ਇਹ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ’ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। AP ਮੁਤਾਬਕ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਾਗਰਿਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਧਮਕੀਆਂ ਅਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ’ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ
ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। Reuters ਮੁਤਾਬਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਤੇਜ਼ੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤਣਾਅ
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਸਮੂਹ ਨੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਾਊਦੀ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ’ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਦਬ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ’ਤੇ ਹੋਰ ਦਬਾਅ ਪੈਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕੂਟਨੀਤਕ ਹੱਲ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵੀ ਜਾਰੀ
ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਜਾਰੀ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਠੋਸ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬਿਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭਰੋਸੇ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਲਈ ਕਿਉਂ ਅਹਿਮ ਹੈ ਇਹ ਟਕਰਾਅ?
ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰਕ ਰਸਤਿਆਂ ’ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹੱਲ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਤਣਾਅ ਦਾ ਅਸਰ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਚ ਤੇਜ਼ੀ
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧ ਰਹੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਵਧੀਆਂ ਅਤੇ Brent crude ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ’ਤੇ ਦਬਾਅ
ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤੀ ਰੁਪਏ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਰੁਪਏ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ RBI ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਫਿਲਹਾਲ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਬੇਹੱਦ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵੱਲ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
